మరో అద్భుతానికి సిద్ధమైన మస్క్.. ‘చాప్‌స్టిక్స్‌’తో స్టార్‌షిప్‌ను పట్టుకోనున్న స్పేస్‌ఎక్స్!

అంతరిక్ష ప్రయోగాల ఖర్చును తగ్గించడంతోపాటు రాకెట్ల పునర్వినియోగాన్ని మరింత వేగవంతం చేసే దిశగా స్పేస్‌ఎక్స్ కీలక ప్రయోగాలకు సిద్ధమవుతోంది. సంస్థ అధినేత ఎలాన్ మస్క్ నేతృత్వంలో స్టార్‌షిప్‌ను తిరిగి ప్రయోగ కేంద్రానికి సురక్షితంగా తీసుకురావడంపై దృష్టి సారించారు. ఇందులో భాగంగా ప్రయోగ టవర్‌పై ఏర్పాటు చేసిన భారీ యాంత్రిక చేతుల సాయంతో రాకెట్‌ను పట్టుకునే సాంకేతికతను మరింత అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. వీటినే మస్క్ సరదాగా ‘చాప్‌స్టిక్స్‌’గా అభివర్ణించారు. రాకెట్‌ను పట్టుకోనున్న భారీ చేతులు సాధారణంగా అంతరిక్ష ప్రయోగాల అనంతరం రాకెట్లలోని కొన్ని భాగాలు సముద్రంలో పడిపోవడం లేదా తిరిగి ఉపయోగించలేని స్థితికి చేరుకోవడం జరుగుతుంది. అయితే స్పేస్‌ఎక్స్ ఈ విధానానికి ప్రత్యామ్నాయంగా రాకెట్‌ భాగాలను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకుని, అవసరమైన మరమ్మతుల అనంతరం మళ్లీ ప్రయోగాలకు వినియోగించే సాంకేతికతపై పనిచేస్తోంది. ఇందులో భాగంగా స్టార్‌షిప్ ప్రయోగ వ్యవస్థలోని సూపర్ హెవీ బూస్టర్‌ను ప్రయోగ టవర్‌కు అమర్చిన ప్రత్యేక యాంత్రిక చేతులతో పట్టుకునే ప్రయోగాలను సంస్థ ఇప్పటికే చేపట్టింది. ఈ విధానం విజయవంతం కావడంతో రాకెట్ పునర్వినియోగ సాంకేతికతలో స్పేస్‌ఎక్స్ గణనీయమైన పురోగతి సాధించింది. ఇప్పుడు స్టార్‌షిప్‌లోని పైదశ వాహనాన్ని కూడా ఇదే తరహాలో తిరిగి ప్రయోగ కేంద్రానికి తీసుకురావడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు మస్క్ వెల్లడించారు. అయితే, ఈ ప్రక్రియ బూస్టర్‌ను పట్టుకోవడంతో పోలిస్తే మరింత క్లిష్టమైనది. రాకెట్ వేగం, దిశ, సమతుల్యతను ఖచ్చితంగా నియంత్రించడంతోపాటు ప్రయోగ టవర్‌ వద్ద సురక్షితంగా పట్టుకునేలా సాంకేతిక వ్యవస్థ పనిచేయాల్సి ఉంటుంది. తగ్గనున్న అంతరిక్ష ప్రయోగాల ఖర్చు? రాకెట్లను ఒక్కసారి మాత్రమే ఉపయోగించే విధానానికి బదులుగా వాటిని పలుమార్లు వినియోగించగలిగితే అంతరిక్ష ప్రయోగాల వ్యయంలో గణనీయమైన మార్పులు వచ్చే అవకాశం ఉంది. ప్రతి ప్రయోగం తర్వాత కొత్త రాకెట్‌ను తయారు చేయాల్సిన అవసరం తగ్గడంతోపాటు, తయారీ సమయం, పరికరాల వ్యయం కూడా తగ్గవచ్చు. అయితే రాకెట్‌ను తిరిగి పట్టుకోవడం మాత్రమే ఖర్చు తగ్గింపునకు సరిపోదు. రాకెట్‌ను తనిఖీ చేయడం, మరమ్మతులు చేయడం, అవసరమైన భాగాలను మార్చడం, తదుపరి ప్రయోగానికి సిద్ధం చేయడం వంటి ప్రక్రియలు కూడా వేగంగా, తక్కువ ఖర్చుతో పూర్తికావాలి. ఈ అంశాల్లో స్పేస్‌ఎక్స్ సాధించే పురోగతే పునర్వినియోగ అంతరిక్ష ప్రయాణాల భవిష్యత్తును నిర్ణయించనుంది. వారానికో ప్రయోగం.. మస్క్ లక్ష్యం స్టార్‌షిప్ ప్రయోగాలను మరింత తరచుగా నిర్వహించే స్థాయికి చేరుకోవాలని ఎలాన్ మస్క్ లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. వచ్చే ఏడాది నుంచి వారానికి ఒక అంతరిక్ష యాత్ర చేపట్టే అవకాశం ఉందని, ఏడాది చివరి నాటికి వారానికి రెండు ప్రయోగాలు నిర్వహించే సామర్థ్యాన్ని సాధించగలమని ఆయన విశ్వాసం వ్యక్తం చేసినట్లు సమాచారం. అయితే ఇవి సంస్థ సాధించాలనుకుంటున్న లక్ష్యాలు మాత్రమే. వాస్తవంగా ఆ స్థాయిలో ప్రయోగాలు నిర్వహించాలంటే స్టార్‌షిప్ పరీక్షలు, భద్రతా ప్రమాణాలు, ప్రయోగ కేంద్రాల సామర్థ్యం, అవసరమైన అనుమతులు వంటి అనేక అంశాలు అనుకూలించాలి. మొత్తంగా చూస్తే, స్టార్‌షిప్‌ను పూర్తిస్థాయిలో పునర్వినియోగించగలిగితే అంతరిక్ష రంగంలో కొత్త అవకాశాలు తెరుచుకోవచ్చు. ఉపగ్రహాల ప్రయోగాలు, భారీ సరుకుల రవాణా, భవిష్యత్తులో చంద్రుడు, అంగారకుడి దిశగా చేపట్టే యాత్రలకు ఈ సాంకేతికత ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది. అయితే ఈ లక్ష్యాలు ఎంత వేగంగా వాస్తవరూపం దాలుస్తాయనేది రాబోయే ప్రయోగాల ఫలితాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.